In Vlaanderen is een aanzienlijk deel van de landbouwgrond eigendom van publieke actoren. Dat biedt kansen voor lokale boeren boeren én voor lokale besturen die via slim beheer verschillende SDG’s kunnen realiseren. De Landgenoten zet dan ook graag op ondersteuning van gemeenten om een strategie voor landbouwprojecten op hun publieke grond uit te stippelen.

Publiek grondbezit

De Vlaamse overheid, provincies, steden, gemeenten, OCMW's, kerkfabrieken, intercommunale organisaties, openbare diensten… ze staan allemaal bovenaan de ranglijst van Vlaamse grootgrondbezitters. Eind 2017 bezaten lokale besturen in Vlaanderen ruim 7.400 ha landbouwgrond, vaak van oudsher. Uit een rapport van het Agentschap Facilitair Bedrijf blijkt dat 13% van het overheidspatrimonium van Vlaamse steden en gemeenten uit landbouwgronden bestaat.

Een van onze beleidsaanbevelingen voor een betere toegang tot grond voor agro-ecologische boeren is om publieke gronden in te zetten voor een agro-ecologische voedselstrategie. Liefst in samenspraak met boeren en burgers. Meer en meer lokale besturen werken aan een voedselstrategie en willen hun landbouwgrond ter beschikking stellen voor duurzame voedselproductie. Sinds COVID is er een nog grotere shift gekomen in het denken over lokale landbouw en voedsel.

Duurzame landbouwprojecten van lokale besturen

Vooraleer een lokaal bestuur grond kan toewijzen aan een duurzaam lokaal landbouwproject, moet het behoorlijk wat denkwerk verrichten en een groot aantal zaken onderzoeken. Het moet duidelijk zijn wat het potentieel is van de grond voor professionele landbouw, maar ook op welke manier de publieke actor de grond ter beschikking wil stellen aan een landbouwer en tegen welke voorwaarden. Tenslotte moet een boer gevonden worden met een duurzame visie en de nodige vaardigheden. En dienen de gekozen projecten in de loop van de jaren opgevolgd en geëvalueerd te worden.

De Landgenoten zette daarom de afgelopen jaren in op ondersteuning van gemeenten om een strategie voor landbouwprojecten op hun publieke grond uit te stippelen. Want als lokaal bestuur kiezen voor ruimte voor korte keten is goed nieuws voor het klimaat, het milieu en onze gezondheid.